Ekler cümleyi kurar, ses niyeti gösterir: Türkçede prozodi ve anlam
“Dilbilgisi bize cümlenin nasıl kurulduğunu gösterir. Ses ise insanın o cümleyle ne yapmak istediğini.” — Tymur Levitin Türkçe, dilbilgisel bilgiyi son derece görünür biçimde taşıyabilen bir dildir. Bir sözcüğe ekler gelir. Zaman, kişi, olumsuzluk, durum ve başka ilişkiler sözcüğün yapısında işaretlenir. Bir soru için -mi/-mı/-mu/-mü parçacığını kullanabiliriz. Bir eylemin gerçekleşmediğini olumsuzluk ekiyle gösterebiliriz. Cümlenin parçaları arasındaki ilişkiyi biçimsel olarak kurabiliriz. Fakat gerçek iletişim yalnızca bu işaretlerden oluşmaz. Bir cümle dilbilgisi bakımından kusursuz olabilir ve yine de: sert; şüpheli; alaycı; sabırsız; soğuk; kararsız duyulabilir. Çünkü ekler cümlenin yapısını kurar. Konuşanın niyetini ise çoğu zaman ritim, vurgu, duraklama ve tonlama görünür — daha doğrusu işitilir — hâle getirir. Bu ses düzenine prozodi denir. Aynı sözcükler, farklı eylemler Basit bir ifadeyi ele alalım: Tamam. Sözlükte bu sözcük kabul veya anlaşma bildir...
